مدیریت موثر تجارت خارجی ایران در شرایط جنگی و پس از آن مستلزم اتخاذ مجموعهای از اقدامات هماهنگ در سطوح لجستیکی، نهادی، مالی و راهبردی است. بررسیها نشان میدهد که در شرایط بروز درگیری نظامی و تشدید نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی، ساختار تجارت خارجی کشورها به طور بنیادین دچار اختلال میشود و نیازمند بازآرایی سریع در سطح مسیرها، شرکا و سازوکارهای مالی است.
اقتصاد ایران نیز به عنوان اقتصادی با وابستگی قابل توجه به واردات کالاهای اساسی و نهادههای تولید، در چنین شرایطی با چالشهای چندوجهی در حوزه تجارت خارجی مواجه میشود. بررسی وضعیت جاری تجارت ایران نشان میدهد که سالانه حدود ۱۵میلیارد دلار از واردات کشور (حدود ۲۰.۵درصد از واردات کشور) به کالاهای اساسی از جمله نهادههای تولید محصولات پروتئینی (گوشت قرمز، مرغ و تخم مرغ)، برنج، شکر، روغن و حبوبات اختصاص دارد. این سطح از وابستگی، ضرورت اتخاذ راهبردهای جایگزین برای تداوم تامین در شرایط جنگی را دوچندان میکند.
در این چارچوب، مرکز پژوهشهای اتاق ایران ۷ توصیه سیاستی را برای عبور از شرایط فعلی به فعالان تجاری و سیاستگذار پیشنهاد کرده است. بازطراحی فوری مسیرهای تجاری و ایجاد کریدورهای جایگزین، تغییر جهت جغرافیایی تجارت خارجی، تنوعبخشی به شرکای تجاری با تاکید بر جایگزینی امارات متحده عربی، توسعه سازوکارهای مالی جایگزین و غیردلاری، اصلاح و تسهیل فرآیندهای گمرکی و تجاری، سرمایهگذاری در زیرساختهای لجستیکی و حمل و نقل، حرکت به صورت اصلاحات ساختاری در دوره پساجنگ از جمله این پیشنهادها است. در مجموع، تحقق این توصیهها مستلزم رویکردی یکپارچه و هماهنگ در سیاستگذاری است که در آن، واکنشهای کوتاهمدت به اختلالات جنگی، با اهداف بلندمدت توسعه و ارتقای جایگاه ایران در تجارت بینالملل همسو شود.
فیلم کامل این گزارش را اینجا ببینید
رسانه «فردای اقتصاد» را با آدرس زیر در پیامرسان «بله» دنبال کنید
تبادل نظر